ચીને તિબ્બતના પઠારમાં મોન્સૂનના વાદળોને વરસાવવા મોટાપાયે મશીનો ખડક્યા:ભારતની નદીઓમાં પુરનું સંકટ


ચીન પોતાના દક્ષિણી વિસ્તારમાં તિબ્બતના પઠારમાં મોન્સૂનના વાદળોને વરસાવવા મોટાપાયે મશીન લગાવી રહયું છે જે સિલ્વર આયોડીનની મદદથી વરસાદ વરસાવશે આ કામગીરી કનિદૈ લાકિઅ માટે અત્યાર સુધીમાં 500 મશીનો ત્યાં લગાવી ચૂકી છે. ચીનના આ પ્રયાસોથી પડોશી દેશો ખાસ કરીને ભારતમાં અસર પડવાની આશંકા છે. તેનાથી ભારતના મોનસૂન કનિદૈ લાકિઅ પર તેની અસર અકિલા પડશે અથવા પછી ક્યાંક વરસાદ થવાથી તિબ્બતથી ભારતમાં આવતી નદીઓમાં પૂરનું સંકટ વધી પણ શકે છે. ચીનના દક્ષિણી વિસ્તારમાં કનિદૈ લાકિઅ લાંબા સમયથી દુષ્કાળ પડેલો છે. ત્યાં રોજિંદા કામ ઉપરાંત ખેતી માટે પણ પાણી નથી. અકીલા ચીનના વૈજ્ઞાનિકોએ સરકારને સૂચન આપ્યું છે કે જો તિબ્બતના કનિદૈ લાકિઅ પઠારમાં મોન્સૂનના વાદળોને વરસાવવામાં આવે તો ત્યાંથી દક્ષિણ ચીનની નદીઓમાં પાણી વધી જશે. આ બાદ ચીન સરકારે પોતાની સેન્ય કંપની ચાઈના એરોસ્પેસ કનિદૈ લાકિઅ સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી કોર્પોરેશનને આ મિશનની જવાબદારી સોંપી છે. ચીની વૈજ્ઞાનિકોનો ઈરાદો તિબ્બતના લગભગ 6 લાખ 20 હજાર વર્ગ મીટલમાં કૃત્રિમ કનિદૈ લાકિઅ રીતે વરસાદ વરસાવવાનો છે. ભારતીય વૈજ્ઞાનિકોએ ચીનના આ પ્રયાસને નિષ્ફળ પ્રયાસ ગણાવી દીધો છે. ભારતમાં મોન્સૂનની ભવિષ્યવાણી કરનારા મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક કનિદૈ લાકિઅ ડો. ડી. શિવાનંદ પઈ કહે છે કે કૃત્રિમ રૂપથી વરસાદ કરાવવાનો પ્રયાસ સફળ થતો નથી. તેનો સક્સેસ રેટ ખૂબ ઓછો છે. તેમનું કહેવું છે કે વાદળોમાં કનિદૈ લાકિઅ પૂરતા પ્રમાણમાં ભેજ હોવો જરૂરી છે અને તે ખૂબ મોંઘો પ્રયાસ છે. આ મામલે જેએનયૂના સીનિયર વૈજ્ઞાનિક ડો. શતેન્દ્ર શર્માએ પણ જણાવ્યું કે તેનાથી ભારતમાં મોન્સૂનની કોઈ અસર નહીં પડે અને ચીનને ખાસ સફળતા નહીં મળે. ડો. પઈના મુજબ ભારતમાં મોન્સૂનના વાદળ અરબ સાગર, હિંદ મહાસાગર અને બંગાળની ખાડીથી આવે છે અને તે હિમાલય સાથે ટકારાઈને ભારતમાં વરસે છે. તેમનું કહેવું છે કે તિબ્બતમાં બંગાળની ખાડીથી વાદળ પહોંચે છે અને ઓસ્ટ્રેલિયાથી પણ મોનસૂનના વાદળ ત્યાં પહોંચે છે. એવામાં કહી ન શકાય કે તેનાથી ભારતને કોઈ નુકસાન થશે. બંને વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે આ વાતની આશંકા ઓછી છે કે તિબ્બતમાં વધારે વરસાદ થવાથી ભારતમાં પૂરનું સંકટ ઉદભવી શકે છે. જણાવી દઈએ કે તિબ્બતના પઠારથી બ્રહ્મપુત્ર, સતલુજ અને સિંધુ નદીઓ નીકળે છે, જે ભારતમાં આવે છે. આ સાથે જ ત્યાંથી યાંગ્ત્સે, મીકોન્ગ અને યેલો રિવર પણ નીકળે છે, જે ચીનમાં વહે છે.

No votes yet.
Please wait...